Muizen in de spouwmuur: herkennen en aanpakken
Hoor je 's avonds gekrabbel, geritsel of zacht gepiep in de muur, terwijl je nergens een muis ziet? Dan is de kans groot dat er muizen in de spouwmuur zitten. In de herfst en winter zoeken muizen een warme, droge plek, en de holle ruimte tussen de binnen- en buitenmuur van je huis is daarvoor ideaal. In dit artikel lees je hoe je muizen in de spouwmuur herkent, hoe ze daar terechtkomen, wat je zelf kunt doen en wanneer je beter een ongediertebestrijder inschakelt.
Wat is een spouwmuur?
De meeste Nederlandse woningen die na de jaren twintig van de vorige eeuw zijn gebouwd, hebben een spouwmuur. Dat is een muur die uit twee lagen bestaat: een binnenmuur die het huis draagt en een buitenmuur van baksteen die het weer tegenhoudt. Daartussen zit een ruimte van een paar centimeter, de spouw. Die ruimte zorgt ervoor dat vocht van buiten niet zomaar naar binnen trekt. In veel huizen is de spouw later gevuld met isolatie, in andere is hij nog leeg of maar gedeeltelijk gevuld.
Voor een muis is zo'n spouw een veilige gang. Hij is donker, beschut tegen wind en regen en loopt vaak door tot onder het dak en de vloer. Vanuit de spouw kunnen muizen ongezien van de kruipruimte naar de zolder lopen, en via kieren rond leidingen en kozijnen ook je woonkamer of keuken in.
Muizen in de spouwmuur herkennen
Omdat muizen in de spouw uit het zicht blijven, merk je ze meestal eerst aan geluid. Let op deze signalen:
Geluiden in de muur
Krabbelen, ritselen, knagen of zacht piepen, vooral in de avond en de nacht als het stil is in huis. Muizen zijn dan het actiefst. Het geluid verplaatst zich vaak: van de onderkant van de muur naar boven, of langs de muur richting een hoek of het plafond. Een vast tikkend of zoemend geluid wijst eerder op een leiding of apparaat dan op een dier.
Keutels en sporen bij plinten en doorvoeren
Muizenkeutels zijn klein, donker en langwerpig, ongeveer zo groot als een rijstkorrel. Je vindt ze bij plinten, achter de keukenkastjes, in de meterkast of rond de plek waar leidingen door de muur gaan. Op die plekken zie je soms ook vettige, donkere vegen: muizen lopen steeds dezelfde route en laten daar vuil van hun vacht achter.
Een muffe geur
Een groep muizen geeft een doordringende, muffe urinegeur af. Ruik je die in een kast of bij een muur zonder dat je er een verklaring voor hebt, dan kan er een nest in de buurt zitten.
Knaagsporen en nestmateriaal
Kleine gaatjes in de kit rond kozijnen of leidingen, aangevreten isolatie op zolder of snippers papier en plastic in een hoek kunnen erop wijzen dat muizen materiaal verzamelen voor een nest.
Hoe komen muizen in de spouwmuur?
Muizen hebben maar een heel klein gaatje nodig. Een opening zo dik als een potlood is voor een jonge muis al genoeg. De meest voorkomende ingangen zijn:
Open stootvoegen. Dat zijn de bewust open gelaten verticale voegen onderaan de gevel en boven kozijnen. Ze zorgen ervoor dat vocht uit de spouw kan weglopen en dat de spouw kan ventileren. Zonder rooster zijn ze een open deur voor muizen.
Kieren rond kozijnen en leidingen. Waar een waterleiding, gasleiding, kabel of afvoer door de buitenmuur gaat, zit vaak een kier. Ook rond oude kozijnen en onder dorpels ontstaan in de loop der jaren openingen.
De dakrand en de nok. Bij de overgang van muur naar dak, onder de dakpannen en achter de dakgoot zijn vaak kieren waar muizen langs de gevel omhoog naar binnen klimmen.
De kruipruimte. Staat de kruipruimte in open verbinding met de spouw, dan lopen muizen van daaruit zo de muur in. Ventilatieroosters in de gevel zonder fijn gaas zijn dan een bekende ingang.
Muizen komen vooral binnen als het buiten kouder wordt. Daarom krijgen veel mensen er in oktober en november voor het eerst last van. Een tuin met struiken, een composthoop of vogelvoer dicht bij het huis maakt de kans groter dat muizen je gevel ontdekken.
Waarom muizen in de muur een probleem zijn
Een muis in de spouw lijkt misschien onschuldig zolang hij niet in je keuken komt. Toch kun je het beter niet laten gaan. Muizen planten zich snel voort: een paar muizen in het najaar kunnen in de winter uitgroeien tot een flinke groep. Ze knagen aan isolatiemateriaal en maken daar hun nest in, waardoor de isolatie minder goed werkt. Ook kabels in de muur of op zolder zijn niet veilig voor hun tanden, en aangevreten bedrading kan kortsluiting veroorzaken.
Daarnaast blijven muizen zelden in de spouw. Via doorvoeren achter keukenkastjes, rond stopcontacten of langs de meterkast vinden ze vroeg of laat de weg naar binnen. Daar komen ze bij voedsel en laten ze keutels en urine achter, wat onhygiënisch is.
Wat kun je zelf doen tegen muizen in de spouwmuur?
Muizen die echt in de spouw zitten, zijn lastig te bereiken. Je kunt niet zomaar een val in de muur zetten. Wat je wel kunt doen, is zorgen dat ze er niet bij jou binnen komen en dat er geen nieuwe muizen bij komen.
Vang de muizen die binnenkomen
Zet klemmen of vangkooien op de plekken waar je keutels vindt, langs de muur en bij doorvoeren. Muizen lopen graag langs een wand, dus zet de val met het aas tegen de muur aan. Een klein beetje pindakaas of hazelnootpasta werkt meestal beter dan kaas. Controleer de vallen elke dag.
Dicht kieren aan de binnenkant
Maak openingen rond leidingen achter de keukenkastjes, in de meterkast en bij plinten dicht met staalwol en daarover een laag kit of brandwerend schuim. Muizen knagen gemakkelijk door gewoon purschuim of kit, maar niet door staalwol of metaal.
Neem voedsel weg
Bewaar voedsel, ook huisdierenvoer en vogelzaad, in afgesloten bakken. Ruim kruimels op en zet de vuilnisbak niet open in de bijkeuken. Hoe minder er te halen valt, hoe minder reden muizen hebben om binnen te komen.
Stop open stootvoegen niet dicht met cement
Het is verleidelijk om open stootvoegen in de gevel met mortel of kit dicht te smeren. Doe dat niet. Dan kan vocht de spouw niet meer uit en loop je de kans op vochtproblemen en schimmel aan de binnenkant. Gebruik in plaats daarvan speciale stootvoegroosters of muizenroosters. Die laten lucht en water door, maar houden muizen tegen. Ze zijn er in kunststof en roestvrij staal en je drukt ze eenvoudig in de voeg.
Wat werkt meestal niet
Ultrasone verjagers in een stopcontact maken geluid dat niet door een muur heen komt, dus muizen in de spouw merken er weinig van. Geurmiddelen zoals pepermuntolie verdrijven muizen hooguit tijdelijk. En gif tegen muizen is voor particulieren sterk aan banden gelegd: buiten mag je het sinds 2023 niet meer gebruiken. In de spouw is gif bovendien een slecht idee, omdat een dode muis in de muur een flinke stank kan geven die weken aanhoudt.
Belangrijk: eerst bestrijden, dan dichten
Een veelgemaakte fout is om alle gaten in de gevel in één keer dicht te maken terwijl de muizen nog binnen zitten. Ze kunnen dan niet meer naar buiten en zoeken een nieuwe weg naar binnen, of ze gaan in de muur dood. Het beste is daarom om eerst de muizen te bestrijden die in en rond de spouw actief zijn, en pas daarna alle ingangen aan de buitenkant af te sluiten. Een ongediertebestrijder weet in welke volgorde dat het beste kan.
Wanneer schakel je een ongediertebestrijder in?
Hoor je na een week of twee nog steeds geluid in de muur, vang je steeds nieuwe muizen of weet je niet waar ze binnenkomen? Dan is het tijd voor een professional. Ook als je op hoogte moet werken, bijvoorbeeld bij de dakrand, laat je het beter over aan iemand met de juiste spullen.
Een ongediertebestrijder begint met een inspectie van binnen en buiten. Hij zoekt de looproutes en ingangen, soms met een kleine camera die door een voeg of gaatje in de spouw kijkt. Daarna bestrijdt hij de muizen op de plekken waar dat veilig en effectief is, met vallen of met middelen die alleen een gecertificeerde bestrijder mag gebruiken. Tot slot adviseert hij welke openingen dicht moeten en met welk materiaal, of doet hij dat zelf. Vraag vooraf hoeveel bezoeken nodig zijn, wat er bij de prijs inbegrepen is en of er een nacontrole is.
Woon je in een huurhuis of een appartement? Overleg dan met je verhuurder of de VvE. De gevel en de spouw horen bij het gebouw, en muizen trekken vaak van woning naar woning. Een gezamenlijke aanpak werkt dan het best.
Muizen in de spouwmuur voorkomen
Na de bestrijding wil je natuurlijk niet dat het volgend jaar opnieuw begint. Met deze maatregelen maak je je huis een stuk minder aantrekkelijk:
Plaats roosters in alle open stootvoegen en vervang ventilatieroosters zonder fijn gaas. Dicht kieren rond leidingen en kabels aan de buitenkant met materiaal waar muizen niet doorheen knagen. Houd struiken en klimplanten een stukje van de gevel af, zodat muizen niet ongezien tegen de muur kunnen lopen. Leg een composthoop en een voederplek voor vogels niet direct tegen het huis. En controleer elk najaar even de onderkant van je gevel en de dakrand op nieuwe openingen.
Hulp nodig bij muizen in huis?
Lukt het niet om de muizen zelf kwijt te raken, of wil je zeker weten dat alle ingangen dicht zijn? Via Thuisflits vind je een ongediertebestrijder in je buurt. Je beschrijft je probleem in één formulier, ziet gecontroleerde bestrijders in en rond jouw woonplaats en kiest zelf wie je helpt. Meer over de aanpak lees je op de pagina over ongediertebestrijding aan huis.